2021_GR_00200 - Maatregelen ter realisatie van kwalitatief, betaalbaar en duurzaam wonen in Roeselare - Goedkeuring

Voor de vormgeving van de nieuwe stedelijke premies en maatregelen om kwalitatief, betaalbaar en duurzaam wonen in Roeselare mogelijk te maken, werden onderstaande factoren in rekening gebracht. De stedelijke maatregelen en premies zijn:

• Aanvullend op en complementair aan het bestaande aanbod vanuit Vlaanderen, netbeheerder, …
• Subsidiëren geen verplichte voorschriften m.b.t. woningkwaliteit zoals opgesomd in de Vlaamse Codex Wonen.
• Een extra stimulans en hefboom ter realisatie van doelstellingen inzake energiezuinige renovaties, duurzaamheid en klimaat en willen een grotere impact genereren
• Een middel om kwalitatief, betaalbaar en duurzaam wonen voor iedereen toegankelijk te maken.
• Zowel gebiedsgericht als stadsbreed
  • Gebiedsgericht binnen de projectgebieden waar collectieve energierenovatietrajecten worden opgezet. Door middel van een integrale benadering binnen deze gebieden kan  de impact worden verhoogd doordat er reeds doorgedreven renovatiebegeleiding en -ondersteuning aanwezig is.
  • Stadsbreed: Voor incentives/maatregelen die los staan van de collectieve energierenovatietrajecten
• Een mix van geldelijke premies én vooral faciliterende maatregelen
  • Premies op zichzelf zijn niet voldoende om een maximale impact te kunnen realiseren. Omkadering en faciliteren is essentieel
• Beperkt in tijdsduur
  • Evaluatie en bijsturing mogelijk maken en kunnen inspelen op de wijzigingen op een ander niveau
• Bedoeld om de burger te ‘sturen’ door een momentum te creëren = ‘Nu of nooit-principe’
• Vanuit formeel toegewezen budget voor 2020-2025 tot stand gekomen
  • Budgetwijzigingen worden mogelijk gemaakt indien er meer of minder aanvragen zijn dan vooraf werd ingecalculeerd

Préfinanciering van de Vlaamse Renovatiepremie

Doelstelling: Eigenaars die zouden kunnen renoveren net omdat er premies zijn, maar door de late uitbetalingstermijnen niet zelf de investeringsmiddelen hebben om de facturen te kunnen voorschieten, extra ondersteunen door middel van een renteloze vooruitbetaling van de Vlaamse renovatiepremie. Om dit target zoals geformuleerd in het Vlaams Energie- en Renovatiepact te behalen, is het essentieel ook deze doelgroep maximaal financieel en technisch te kunnen ondersteunen.  

Voor wie: Eigenaars van een woning ouder dan 30 jaar, die in projectgebied wonen van een collectief renovatietraject en behoren tot de laagste inkomensgroep kunnen 30% van de Vlaamse renovatiepremie krijgen (of vanaf het 2^de semester 2022 35% van de eengemaakte premie).

Impact: Renovatie bewerkstelligen bij eigenaars met minder financiële middelen met oog op het realiseren van de renovatiedoelstellingen, de verbetering van het wooncomfort en de woningkwaliteit en de verlaging van de energiefactuur. Doordat er binnen de Energiewijken en Stronghouse reeds doorgedreven renovatiebegeleiding en -ondersteuning aanwezig zijn, kan met inzet van deze premie integraal in één gebied worden gewerkt. Verder wordt door enkel gebiedsgerichte toepassing een momentum 'nu of nooit' gecreëerd om burgers extra te triggeren in te stappen in het renovatietraject.

Verbeteringspremie voor een private huurwoning

Doelstelling: Kleine private verhuurders aanzetten om hun huurpand kwalitatief in de markt te zetten, mits het behouden van de betaalbaarheid van de huurprijs voor de huurder en het in stand houden van de private huurmarkt.

Voor wie: Kleine verhuurders die een private huurwoning ouder dan 30 jaar binnen het projectgebied van een collectief renovatietraject willen verbeteren.

Impact: Bevorderen van de woningkwaliteit van de private huurwoningen waarbij de huurmarkt wordt in stand gehouden door de voorwaarde van verhuur voor minimum 9 jaar en de kosten van de renovatie niet doorgerekend worden aan de huurder (verhoging van de huurprijs na renovatie met max. 5%). Bovendien zal de energiefactuur van de huurder dalen en worden de huurwoningen ook voorbereid richting de normen van 2050. Doordat er binnen de Energiewijken en Stronghouse reeds doorgedreven renovatiebegeleiding en -ondersteuning aanwezig zijn, kan met inzet van deze premie integraal in één gebied worden gewerkt. Verder wordt door enkel gebiedsgerichte toepassing een momentum 'nu of nooit' gecreëerd om verhuurders extra te triggeren in te stappen in het renovatietraject.

Adviescheque voor renovatie van de eerste koopwoning

Doelstelling: Kwalitatief en betaalbaar wonen mogelijk maken voor jonge starters en jonge gezinnen door gericht advies te verlenen over de noodzakelijke renovatiewerken tijdens het beslissingsproces vóór de aankoop van de woning of net na de aankoop van de eerste woning.

Voor wie: Jonge starters en jonge gezinnen die een eerste woning (willen) aankopen in Roeselare met EPC label D, E of F.

Impact: Renovatieadvies en -ondersteuning op maat gericht op realiseren van betaalbaar en kwalitatief wonen voor jonge gezinnen doordat een realistisch beeld van de noodzakelijke kosten wordt geschetst. Onnodige kosten worden vermeden doordat het advies weergeeft welke werken prioritair zijn. Verhinderen dat door foutieve inschatting van de reële kosten, jonge starters/gezinnen in financiële problemen zouden komen. Tot slot draagt dit eveneens bij tot het behalen van de renovatiedoelstellingen.

Woonondersteuning voor kwetsbare ouderen - keuzetraject levenslang wonen of verhuisondersteuning

Doelstelling: Kwetsbare ouderen volgens hun eigen wensen en behoeften ondersteunen bij het aanpassen van hun woning met zicht op levenslang wonen of bij het veranderen van woonst door middel van verhuisondersteuning op maat.

Voor wie: Kwetsbare 55+’ers die hun woning willen aanpassen in functie van verminderde mobiliteit en hiervoor niet over de nodige financiële middelen beschikken of kwetsbare 65+'ers die ervoor kiezen te verhuizen naar een kleinere woning, appartement, assistentiewoning of serviceflat en niet over een netwerk beschikken die hen hierbij kan ondersteunen.

Impact: Kwetsbare ouderen maximaal ondersteunen in het menswaardig en kwalitatief ouder worden en de uitdagingen op vlak van wonen die hierbij komen kijken met de nodige autonomie over eigen leven.

Met de goedkeuring van het totaalpakket met nieuwe maatregelen en de bijhorende reglementen worden volgende reglementen opgeheven vanaf 1 januari 2022:

• het reglement m.b.t. de Verhuurpremie
• het reglement m.b.t. de stedelijke Aanpassingspremie Levenslang Wonen 

• 10 december 2020: Startvergadering werkgroep - Bekijken huidig stedelijk premiestelsel en premies van andere overheden en netbeheerders
• 8 januari 2021: Vervolgoverleg werkgroep - Inspirerende voorbeelden uit andere steden en gemeenten
• 1 februari 2021: Vervolgoverleg werkgroep - Evaluatie voorbeelden uit andere steden en gemeenten + koppeling met acties Bestuursakkoord 2019 - 2024
• 4 maart 2021: Aftoetsen voorbeelden uit andere steden en gemeenten met beleidsverantwoordelijke
• 19 april 2021: Vervolgoverleg werkgroep - Terugkoppeling van overleg met beleidsverantwoordelijke
• 18 mei 2021: Aftoetsen concrete voorstellen met beleidsverantwoordelijke
• 20 mei 2021: Expertisepanel - Verbeteringspremie voor private huurwoningen
• 25 mei 2021: Aftoetsen eerste voorstellen op Lerend netwerk (Armoedetoets)
• 27 mei 2021: Overleg met Klimaat - Groen
• 2 juni 2021: Expertisepanel -  Préfinanciering Vlaamse Renovatiepremie + overleg met Dienst Financiën
• 10 juni 2021: Terugkoppeling Préfinanciering intern
• 14 juni 2021: Budgetbespreking
• 15 juni 2021: Overleg Welzijnshuis
• 17 juni 2021: Vervolgoverleg werkgroep - Bespreking eerste voorstellen
• 13 juli 2021: Expertisepanel - Adviescheque
• 16 juli 2021: Expertisepanel - Woonondersteuning voor ouderen
• 19 augustus 2021: Budgetbespreking
• 24 augustus 2021: Overleg Dienst Financiën
• 25 augustus 2021: Terugkoppeling intern
• 26 augustus 2021: Voorbereiding beleidsdag
• 5 oktober 2021: Aftoetsen beleidsverantwoordelijken
• November 2021: Agendering college van burgemeester en schepenen
• December 2021: Goedkeuring gemeenteraad
• 1 januari 2022: Start nieuwe premies en flankerende maatregelen

Vanuit de vaststelling dat de huidige stedelijke woonpremies (de Verhuurpremie, de Energiepremie en de Premie levenslang wonen):

• niet altijd het gewenste effect beogen,
• niet altijd de doelgroep bereiken waarvoor ze bij aanvang bedoeld zijn,
• soms overlappen met premies van Vlaanderen of de netbeheerder 
• niet meer aangepast zijn aan de huidige realiteit (cf. inkomensgrenzen)

kwam op 3 december 2020 tijdens het startoverleg een werkgroep samen om het stedelijk premiestelsel te hervormen.  In een eerste fase werd het aanbod aan ondersteunende maatregelen op zowel lokaal, regionaal, provinciaal, Vlaams en federaal niveau in kaart gebracht en werden de stedelijke premies geëvalueerd. Vervolgens werden vertrekkende vanuit de acties uit het bestuursakkoord de doel(en)(groepen) bepaald:

• Realiseren van betaalbaar wonen voor jongeren en jonge gezinnen
• Energiezuinig/duurzaam renoveren
• Verhogen van de woningkwaliteit
• Ouderen ondersteunen bij veranderen van woonst en levenslang wonen

In de werkgroep van 8 januari 2021 werden verschillende opties vanuit andere steden en gemeenten voorgesteld die inspirerend kunnen zijn voor de vormgeving van het eigen stedelijk premiestelsel. Op 1 februari kwam de werkgroep samen om de  premies uit andere steden en gemeenten te evalueren en klemtonen te leggen voor het nieuwe premiestelsel.

In navolging daarvan werden mogelijke voorstellen verder uitgewerkt. Deze werden voorgelegd in de werkgroep van 4 april 2021. Na afstemming met de beleidsverantwoordelijke werd een totaalpakket van vier maatregelen uitgewerkt.

Acties uit het Bestuursakkoord 2019-2024

Actie 93

Roeselaarse jongeren en jonge gezinnen moeten betaalbaar in de stad kunnen wonen, met gerichte renovatiepremies.

Actie 99

Binnen het Midwestoverleg bewaken we op intergemeentelijk vlak het zorgaanbod voor senioren en stimuleren aandacht voor een divers woonaanbod bij nieuwe verkavelingen, onder meer in de deelgemeenten. We onderzoeken de mogelijkheden naar de ondersteuning en begeleiding bij het veranderen van woonst en stimuli om deze stap te zetten. Om levenslang wonen mogelijk te maken, wordt het huisvestingsaanbod tevens aangestuurd op wijkniveau.

Actie 180

We verminderen het energieverbruik in de stad door maatregelen te nemen voor woningen, appartementen, handel en diensten, overheidsgebouwen, scholen en industrie met het oog op het behalen van klimaatneutraliteit in 2050.

Dit bereiken we door hoger gebruik van energie-efficiënte technologie in huishoudens (ledverlichting, isolatie en lage temperatuurverwarming) en duurzame bedrijventerreinen, de ondersteuning van inwoners bij gezamenlijke energierenovatietrajecten en een duurzame mobiliteit en regionale logistiek. Op het vlak van energierenovaties van woningen worden volgende acties opgezet:

• Organiseren van groepsaankoop gericht op de vermindering van de elektriciteits- en warmtevraag (verlichting, isolatie).
• Screening van oudere appartementsgebouwen op woonkwaliteit en energiezuinigheid in samenwerking met de eigenaars, handboek voor energierenovatiewerken.
• Energierenovatiebegeleiding door gerichte advisering en ondersteuning met het oog op de optimale benutting van de diverse premies.
• Energie-efficiënte maatregelen meenemen in de stedenbouwkundige aanpak (groendaken, gevelgroen, zonnepanelen, hernieuwbare energie, … )
• Samenwerking met de sociale woningbouw: haalbaarheidsstudie om energiezuinige verbouwingen bij kwetsbare gezinnen te versnellen.

Actie 261

We zetten in op de verhoging van woonkwaliteit en opwaardering van wijken en buurten. We maken het wonen meer betaalbaar door het ondersteunen van initiatiefnemers van een community land trust (CLT), de mogelijke toepassing van het sociaal beheersrecht en fiscaal- of premiegerelateerde stimuli.

Actie 263

Conformiteitsattesten zijn een hefboom voor haalbare woningkwaliteit, in het bijzonder voor oudere woningen. Ze worden intensief gepromoot.

Actie 265

Sommige oude woningen voldoen niet aan de oppervlakte-, isolatie-, energie- en veiligheidsnormen. De woonkwaliteit van de woningen wordt ondersteund door een gerichte aanpak van energierenovatie en een daarop afgestemd toegankelijk premie- en ondersteuningsbeleid (energielening,…).

De financiering van de nieuwe premies/faciliterende maatregelen gebeurt

• door middel van een verschuiving van de budgetten van de nog reeds lopende premies die opgeheven worden (cf. Verhuurpremie en Aanpassingspremie Levenslang Wonen), 
• door budgetten van premies die reeds zijn afgelopen en over zijn (cf. Energiepremie) 
• door de voorziene budgetten voor het verlenen van renovatiepremies tijdens de periode van 2022 - 2025

Financiering d.m.v. verschuiving budgetten uit volgende acties

NOOT: De buffer/reserve wordt jaarlijks ingecalculeerd, daar het heel moeilijk is een inschatting te maken van het aantal dossiers.

De préfinanciering van de Vlaamse Renovatiepremie betreft een nuloperatie, daar het een renteloze lening betreft die volledig dient te worden terugbetaald aan de stad door automatische storting van de Vlaamse renovatiepremie op het rekeningnummer van de stad. In 2026 zal alles terug aangezuiverd zijn.