2023_GR_00032 - Lokaal Energie- en Klimaatpact - Herziening lokale renovatiepremies en aanbod renovatiebegeleiding - Goedkeuring

De Stad Roeselare staat inzake het behalen van de klimaatdoelstellingen rond renovatie, verduurzaming en het energiezuinig maken van het woningpatrimonium voor grote uitdagingen. Al sinds 2017 zet de Stad met het Klimaatplan in op 4 pijlers: uitbreiding van het warmtenet, investeren in hernieuwbare energie, gebouwrenovatie en klimaatadaptatie. In het kader van het Lokaal Energie- en Klimaatpact moet de Stad Roeselare tussen 2021 en 2030 1665 collectief georganiseerde renovaties realiseren, waarvan de helft fossielvrij. Dit komt overeen met 210 renovaties per jaar, waarvan 105 fossielvrij. Daarbij komt dat sinds 1 januari 2023 nieuwe eigenaars van woningen of appartementen met een EPC-label E of F binnen de 5 jaar dienen te renoveren naar minimaal een D-label. Deze norm wordt steeds strenger. De Vlaamse Overheid wil namelijk tegen 2050 dat elke woning een label A behaalt of voldoet aan de minimale isolatienormen. Een versnelling van renovatiegraad dringt zich bijgevolg op. Bovendien heeft de energiecrisis de noodzaak naar duurzame en energiezuinige huisvesting nog meer naar de oppervlakte gebracht. De meest kwetsbare burgers werden hierbij het meest getroffen. Extra ondersteuning van die meest kwetsbaren, zodat zij ook op lange termijn het hoofd zouden kunnen bieden aan de stijgende energieprijzen door middel van het uitvoeren van gerichte renovatie- en isolatie-ingrepen, is essentieel. 

In de gemeenteraad van 20 december 2021 werd reeds het totaalpakket aan faciliterende maatregelen en subsidies voor het realiseren van kwalitatief, betaalbaar en duurzaam wonen voor elke burger goedgekeurd. Daarbij werd aandacht besteed aan zowel de jonge starters/gezinnen, de private verhuurders en kwetsbare huurders, de eigenaars met weinig financiële middelen als doelstellingen m.b.t. duurzaam en energiezuinig wonen. Door wijzigingen in wetgeving en premiereglementen op bovenlokaal niveau, veranderende realiteiten m.b.t. renovatie-eisen is het noodzakelijk om enkele aanpassingen aan de reglementen door te voeren.

Om aan deze uitdagingen tegemoet te kunnen komen en de doelstellingen te kunnen realiseren, wil de Stad de burgers maximaal op verschillende manieren gaan ondersteunen: enerzijds financieel met diverse renovatiepremies en -leningen, anderzijds met gericht renovatieadvies en renovatiebegeleiding op maat.

De aanpassingen aan het huidige pakket aan maatregelen is noodzakelijk, omdat door een snel veranderende realiteit en de grote uitdagingen op vlak van renovatie: 

• de juiste hefboom moet gecreëerd worden om burgers aan te zetten tot energiezuinig renoveren; 
• overlap met gewestelijke premies moet worden vermeden; 
• beter moet kunnen worden aangesloten op de huidige noden en behoeften van burgers; 
• renoveren niet zo vanzelfsprekend is en het gebrek aan kennis en tijd vaak, naast de financiële beslommeringen, een grote drempel vormt om een renovatietraject effectief aan te vatten;
• passende renovatiebegeleiding en -ondersteuning moet kunnen worden aangeboden aan die extra kwetsbare burgers die het meest getroffen worden door de stijgende energieprijzen.

De belangrijkste wijzigingen zijn als volgt: 

 Prefinanciering van de Vlaamse Renovatiepremie 

• Uitbreiding naar volledige stad in plaats van gebiedsgericht 
• Aanpassingen naar analogie met het reglement van Mijn Verbouwpremie inzake betoelaagde werken en voorwaarden m.b.t. profielen die in aanmerking kunnen komen voor Mijn Verbouwpremie. De prefinanciering is voorzien voor wie tot de laagste inkomenscategorie van Mijn Verbouwpremie behoort. 
• Door komst van Mijn Verbouwlening op Vlaams niveau:     
  • dient de prefinanciering enkel toegankelijk te worden gemaakt voor wie behoort tot de laagste inkomenscategorie en omwille van te veel lopende kredieten geen beroep kan doen op Mijn Verbouwlening OF uitdrukkelijk aangeeft geen lening te willen aangaan (= de prefinanciering voorzien voor die extra kwetsbare groepen).
  • dienen afspraken te worden gemaakt met het Energiehuis van de WVI dat voor Roeselare optreedt als kredietverlener voor de Mijn Verbouwlening (cf. SWO met het Energiehuis WVI). 
• Het maximaal bedrag van de prefinanciering wordt opgetrokken naar € 10.000 in plaats van € 6.000 omdat de premiebedragen van Mijn Verbouwpremie t.o.v. de vroegere Vlaamse Renovatiepremie zeer sterk zijn gestegen. 
• Door stijgende prijzen van de bouwmaterialen werken heel wat aannemers met voorschotfacturen. Deze kunnen in vergelijking met het vorige reglement ook ingebracht worden voor de prefinanciering. Slotfacturen kunnen eveneens worden ingebracht voor zover het prefinancieringsbedrag van € 10.000 (nog) niet werd overschreden door de voorschotfacturen. 

Verbeteringspremie voor een private huurwoning 

• Uitbreiding naar volledige stad in plaats van gebiedsgericht 
• Premie kan voor meerdere huurwoningen worden aangevraagd i.p.v. voor één enkele huurwoning en dit met een grensbedrag van € 12.000 per aanvrager.  Heel wat eigenaars bezitten namelijk meerdere panden die ze verhuren. Deze uitbreiding naar meerdere huurwoningen moet verhuurders aanzetten om al hun huurwoningen kwalitatief en duurzaam te renoveren. 
• Verplichte onderdelen zoals dakisolatie en dubbel glas worden uit de lijst met gesubsidieerde werken gehaald. Geen financiering voor wettelijk verplichte onderdelen. Sanitair wordt toegevoegd, daar dit niet door een andere premie (noch van de stad, noch op Vlaams niveau) wordt betoelaagd.
• Toevoeging van huurprijsbepaling voor woningen die nog nooit werden verhuurd d.m.v. huurschatter.
• De premie wordt niet verleend voor woningen van de sociale huisvestingsmaatschappij en niet langer verleend voor woningen van het sociaal verhuurkantoor, daar eigenaars van een SVK-woning voor de hoogste premiebedragen van de Mijn Verbouwpremie in aanmerking komen. 

Adviescheque voor renovatie van de eerste koopwoning 

De naam van het reglement wordt gewijzigd naar 'Subsidiereglement Renovatie' waarvan de 'Adviescheque voor renovatie van de eerste koopwoning' een onderdeel wordt samen met de 'Renovatiecheque voor renovatieadvies en -begeleiding'.

1. Wijzigingen onderdeel Adviescheque voor renovatie van de eerste koopwoning:

• Gezien het label ‘energiezuinig architect’ niet meer wordt uitgereikt wordt dit gewijzigd naar architecten die beschikken over de nodige kennis met betrekking tot energiezuinig en duurzaam renoveren (nagaan d.m.v. opvragen referenties/vermelding platform) 
• De cheque kan enkel nog worden gebruikt vóór aankoop van de woning
  

2. Toevoeging onderdeel Renovatiecheque voor renovatieadvies en - begeleiding

Voor het renovatieadvies en de renovatiebegeleiding wordt samengewerkt met externe renovatiecoachen, namelijk de door FLUVIUS erkende BENOvatiecoachen. De rapportering binnen de pijler collectieve renovaties uit het Lokaal Energie- en Klimaatpact gebeurt eveneens aan de hand van het aantal aanmeldingen bij FLUVIUS via deze BENOvatiecoachen. De vooropgestelde doelstellingen rond collectieve renovaties kunnen bijgevolg mede door deze samenwerking worden bewerkstelligd. 

Bovendien kan door gerichte samenwerking met een poule van mede door Stad geselecteerde coaches, op grote schaal gecoördineerd renovatieadvies en renovatiebegeleiding aan de burger worden aangeboden. Het takenpakket van de BENOvatiecoach is vastgelegd in het door FLUVIUS opgestelde 'Werkingsdocument voor de ondersteuning van collectieve renovatietrajecten'. Gezien de Stad (als facilitator) bepaalde van deze taken binnen de samenwerking met de BENOvatiecoachen anders/uitgebreider invult of zelf coördineert, werd hieraan een addendum gekoppeld. Het takenpakket van de coach is als volgt:

Naast het werkingsdocument en het addendum, waarin de taken van de coaches en werkwijzen duidelijk worden omschreven, worden de samenwerkingsafspraken en -voorwaarden met elke coach die binnen het Subsidiereglement Renovatie - Renovatiecheque opereert, verankerd in een samenwerkingsovereenkomst met de Stad Roeselare. Ook tussen de burger die beroep wenst te doen op het renovatieadvies en de renovatiebegeleiding worden alle afspraken met de coach vastgesteld in een overeenkomst.

Voor de dienstverlening kunnen de BENOvatiecoaches vanuit FLUVIUS de Burenpremie ontvangen. Voor een kwalitatieve en doorgedreven uitvoering van het voorgenoemde vastgestelde takenpakket is deze premie echter ontoereikend. Daarom wordt naast de toelage van FLUVIUS voorzien in een instapvergoeding. Deze bedraagt € 250 (incl. btw), waarvan € 50 (incl. btw) wordt gevraagd aan de burger en € 200 (incl. btw) wordt gefinancierd vanuit de Stad. De beperkte bijdrage van de burger is een bewuste keuze, omdat op deze manier automatisch die burgers mee aan boord worden genomen die ook effectief intenties hebben om energetische maatregelen uit te voeren. Het bewerkstelligen van zoveel mogelijk effectieve renovaties is het einddoel. De tussenkomst vanuit de Stad in deze instapvergoeding wordt geregeld via het Subsidiereglement Renovatieadvies (deel Renovatiecheque). 

Bijkomend aan het renovatieadvies en de renovatiebegeleiding wordt voor extra kwetsbare burgers ondersteuning voorzien vanuit de Dienst Wonen (bv. bij het uitzoeken van welke financiële mogelijkheden er zijn) en/of kan de burger worden toegeleid naar het Welzijnshuis.

Bij goedkeuring dienen de nodige budgetten te worden verschoven bij AMJP6.

Huidige budgettering

Nieuwe budgettering

De prefinanciering van Mijn Verbouwpremie betreft een nuloperatie, daar het een renteloze lening betreft die volledig dient te worden terugbetaald aan de stad door automatische storting van Mijn Verbouwpremie op het rekeningnummer van de stad. In 2026 zal alles terug aangezuiverd zijn. De voorziene budgetten blijven ongewijzigd.

Lokaal Energie- en Klimaatpact

De Stad Roeselare moet tussen 2021 en 2030 1665 collectief georganiseerde renovaties realiseren, waarvan de helft fossielvrij. Dit komt overeen met 210 renovaties per jaar, waarvan 105 fossielvrij. 

Acties uit het Bestuursakkoord 2019-2024

Actie 93

Roeselaarse jongeren en jonge gezinnen moeten betaalbaar in de stad kunnen wonen, met gerichte renovatiepremies.

Actie 180

We verminderen het energieverbruik in de stad door maatregelen te nemen voor woningen, appartementen, handel en diensten, overheidsgebouwen, scholen en industrie met het oog op het behalen van klimaatneutraliteit in 2050, o.a. door hoger gebruik van energie-efficiënte technologie en ondersteuning van inwoners bij gezamenlijke energierenovatietrajecten.

Actie 265

Sommige oude woningen voldoen niet aan de oppervlakte-, isolatie-, energie- en veiligheidsnormen. De woonkwaliteit van de woningen wordt ondersteund door een gerichte aanpak van energierenovatie en een daarop afgestemd toegankelijk premie- en ondersteuningsbeleid (energielening,…).