2024_GR_00004 - Aanpassing diverse belastingreglementen n.a.v. arrest Hof van Cassatie d.d. 09 november 2023 inzake ontbrekende aangiftetermijn in lokale belastingreglementen - Goedkeuring

• Arrest Hof van Cassatie d.d. 09 november 2023 inzake ontbrekende aangiftetermijn in lokale belastingreglementen;
• Het decreet van 30 mei 2008 regelt de vestiging, de invordering en de geschillenprocedure van provincie- en gemeentebelastingen en werd gewijzigd door de decreten van 28 mei 2010 en 17 februari 2012;

De Stad beschikt over een aantal belastingreglementen met aangifteplicht.

Dit betreft volgende reglementen :

• Activeringsheffing onbebouwde percelen in een woongebied van een goedgekeurd plan van aanleg of ruimtelijk uitvoeringsplan
• Activeringsheffing op onbebouwde kavels gelegen in een niet-vervallen verkaveling
• Directe belasting op tweede verblijven
• Belasting op permanente en tijdelijke reclameborden en steigerreclame
• Indirecte belasting op de huis-aan-huis-verspreiding van niet-geadresseerde publiciteitsbladen en -kaarten, catalogi en kranten en gelijkgestelde producten

In deze reglementen (behalve reclamedrukwerk) staat gestipuleerd dat de belastingplichtige vanwege het stadsbestuur een aangifteformulier ontvangt dat door hem, behoorlijk ingevuld en ondertekend, voor de erin vermelde vervaldatum moet worden teruggestuurd.
Deze formulering is bij heel veel gemeenten opgenomen in hun reglementen met aangifteplicht.

Deze formulering werd echter heel recent door het Hof van Cassatie (Cassatie 9 november 2023) vernietigd.
Deze formulering zou volgens het Hof in strijd zijn met artikel 7 van het Decreet van 30 mei 2008 betreffende de vestiging, de invordering en de geschillenprocedure van provincie- en gemeentebelastingen, omdat dit impliceert dat de uiterste aangiftetermijn niet concreet wordt bepaald in het belastingreglement zelf, doch louter op het aangifteformulier wordt vermeld.

Artikel 7 bepaalt nochtans dat, indien de belastingverordening voorziet in de verplichting van aangifte, de belasting ambtshalve kan gevestigd worden bij gebrek aan aangifte binnen de in de verordening gestelde termijn, of in geval van onjuiste, onvolledige of onnauwkeurige aangifte vanwege de belastingplichtige.
De vraag stel zich aldus of in dit geval – waarin de aangiftetermijn niet in de bepalingen van het belastingreglement zelf is opgenomen - een (ambtshalve) aanslag kan worden gevestigd.

De Raad van State oordeelde – in een geschil omtrent de Waalse tegenhanger van het Decreet – in het verleden dat het ontbreken van een aangiftetermijn in een belastingreglement zelf leidt tot de onwettigheid van het gehele belastingreglement. De Raad van State achtte de aangifteplicht immers onsplitsbaar van het reglement zelf.
De (Vlaamse) lagere rechtspraak was echter veel milder.
Het merendeel van de Nederlandstalige rechtbanken en hoven oordeelt dat de niet-toepasbaarheid van het artikel met betrekking tot de ambtshalve aanslag in het belastingreglement, enkel tot gevolg zou kunnen hebben dat geen aanslag van ambtswege (desgevallend met oplegging van een belastingverhoging) zou kunnen worden gevestigd.

Het Hof van Cassatie heeft met haar arrest van 9 november 2023 echter komaf gemaakt met deze milde interpretatie van het merendeel van de hoven en rechtbanken.
Volgens het Hof verplicht het Decreet van 30 mei 2008 in artikel 7 het gemeentebestuur om een termijn vast te stellen waarbinnen de aangifte door de belastingplichtige moet worden ingediend.
Aangezien artikel 7 expliciet stelt dat de aangifte “binnen de in de verordening gestelde termijn” moet worden ingediend, dient hieruit te worden afgeleid dat de bepaling (uit de belastingverordening) moet worden gestemd door een democratisch verkozen orgaan en niet door een uitvoerend orgaan. Wanneer geen aangiftetermijn wordt voorzien in het belastingreglement zelf, kan de aangifteplicht niet worden nageleefd en kan er dus geen belasting worden gevestigd aldus het Hof.

Er zijn geen financiële gevolgen aan dit besluit.