Ratten zijn cultuurvolgers. Dat wil zeggen dat ratten graag dichtbij de mens wonen, omdat er daar doorgaans altijd voedsel voor hen te vinden is.
Ratten kunnen ernstige schade aan eigendommen veroorzaken door hun sterke tanden, die levenslang groeien en daardoor steeds gesleten moeten worden. Ze kunnen ook ziektes overdragen, via hun uitwerpselen, urine en bacteriën.
Het is van groot belang om op tijd in actie te komen om rattenpopulaties te bestrijden en te voorkomen dat ze zich verder verspreiden en schade aanrichten.
Door hun grote voortplantingsvermogen kunnen rattenplagen snel ontstaan. Een vrouwtjesrat kan meerdere nesten per jaar krijgen, variërend van 6 tot 12 jongen per nest.
Voor ratten die zich ophouden langs wegen, grachten, waterlopen en andere openbare domeinen kan een burger een beroep doen op de rattenbestrijdingsdienst van de stad Roeselare.
Op privaat domein komt het stadsbestuur niet tussen.
Iedereen is verplicht de bruine rat, muskusrat en zwarte rat op zijn eigendom te bestrijden. Dit is bepaald in de Wet van 02 april 1971 betreffende de bestrijding van voor planten en plantaardige producten schadelijke organismen en haar KB’s, zoals het Koninklijk Besluit van 19 november 1987. Veel gemeenten verwijzen op hun webstek dan gewoon ook door dat de burger zich desnoods moet wenden tot “een gespecialiseerde firma”, waarbij men zelf geen namen van geschikte of minder geschikte dergelijke bestrijders laat kennen omwille van de eerlijke concurrentie. Iemand die niet beslagen is in deze materie, weet hiermee eigenlijk niets meer.
Ratten kunnen dan wel voorkomen op het eigen privaat domein van een particulier of onderneming, maar meestal is de problematiek ruimer dan bij hen alleen, en is er een probleem bij meerdere eigenaars. Wonen nabij een leegstaand pand bijvoorbeeld, of naast buren met kippen en andere dieren die buiten gevoederd worden, zorgt bijvoorbeeld in bepaalde gevallen over overlast bij de buurt, die je doorgaans best ook gezamenlijk aanpakt.
De problematiek van ratten en de onwetendheid van de bevolking over de rechten, plichten en mogelijkheden zijn van die aard dat ook radiopresentator Xavier Taveirne in maart 2024 op Radio 2 in zijn programma WinWin er een aflevering aan wijdde.
Bestrijden van ratten gebeurt door preventie en door het doden van ratten door middel van klemmen, vergif of andere manieren.
Ratten zijn op zoek naar beschutting en voedsel. Preventie is bijgevolg duidelijk gericht naar het wegnemen van de mogelijke voedselbronnen en het verminderen van schuilmogelijkheden.
Het stadsbestuur kan sensibiliseren door middel van folders, informatie op de webstek van de stad, opname van informatie in het stadsmagzine. Maar dat is dikwijls niet genoeg.
In Gent gaat het stadsbestuur bij het bestrijden van ratten, muizen, steenmarters en kakkerlakken al iets verder. Als een eigenaar of huurder overlast meldt van ratten, komt er iemand langs die samen met hem/haar een bestrijding opstart en hem/haar informeert over hoe die de overlast verder kan aanpakken.
In Oud-Heverlee en Lokeren heeft het gemeentebestuur een tijdelijke overeenkomst afgesloten met een firma, die de inwoners gratis ondersteunt bij het bestrijden van ratten.
Gewone rattenklemmen zijn te koop in doe-het-zelfzaken en tuincentra. Maar een burger weet niet altijd welke klemmen te kopen, waar die te plaatsen, hoe die correct en efficiënt te plaatsen en wat te doen als er een rat gevangen is.
De cijfers na een schriftelijke vraag van mezelf toonden dat er op openbaar domein en met klemmen in 2024 meer dan dubbel zo veel ratten werden gevangen dan in 2022. Ratten die op privaat domein of met vergif werden gedood, zijn hier niet in opgenomen. In 2023 bleek ook al het aantal meldingen bij 1788 over ratten verdubbeld tegenover 2022.
Hieronder nog eens de cijfers :
2022 | 2023 | 2024 (tot 10 december) | ||||||
Aantal geplaatste klemmen | 216 | 220 | 344 | 159% | ||||
Aantal gevangen ratten | 622 | 616 | 1255 | 202% | ||||
Aantal geplaatste gifbuizen | 96 | 96 | 98 | |||||
Aantal kilogram gebruikt gif | 201,6 | 184,3 | 176 | |||||
Aantal meldingen | 314 | 381 | 421 | 134% | ||||
Het feit dat er in 2024 124 klemmen (iets meer dan 50%) meer geplaatst werden in 2024 dan 2023 en er daarmee 639 ratten meer werden gevangen (of meer dan 100% meer) in 2023 dan in 2024, toont dat het ook zou lonen om nog meer klemmen te zetten.
Onze fractie stelt voor dat het stadsbestuur nog actiever zou ondersteunen bij het bestrijden van ratten op privaat domein, zonder dat dit de verantwoordelijkheid en het initiatief van de bewoner zou wegnemen.
Dat zou bijvoorbeeld kunnen door :
Daarom leggen wij het volgende ter stemming voor :
Rekening houdend met het goedgekeurd amendement, waarbij aan het college van burgemeester en schepenen wordt gevraagd om haar inspanningen om de rattenpopulatie te bestrijden, waarbij ze de ingezette middelen continu afstemt op de omvang van de problematiek, ook in de toekomst te blijven volhouden, met bijzondere aandacht tot het ondersteunen van burgers voor de rattenbestrijding op privaat domein, zonder deze laatsten te ontslaan van hun eigen verantwoordelijkheid, wordt er overgegaan tot de stemming: