2025_GR_00264 - Kernversterkend subsidiereglement voor het versterken van het handelsapparaat in de Roeselaarse kernen - Goedkeuring

Subsidiereglement Roeselare B(l)oeit 

Roeselare voert al jaren een actief kernversterkend beleid. Getuige hiervan is het eerste Kernplan van 2015 en het Kernplan 2 dat in 2020 werd gelanceerd.

1. Lancering Kernplan en eerste subsidiereglement Roeselare B(l)oeit

In 2015 lanceerde de Stad haar eerste Kernplan. Op 19 oktober 2015 keurde de gemeenteraad een eerste keer het reglement Roeselare B(l)oeit goed.

Het reglement werd ingevoerd omdat de Stad, in het bijzonder het kernwinkelgebied van de Stad, geconfronteerd werd met een veranderende en inkrimpende detailhandel. Het reglement had tot doel de detailhandel en de koopattractie in het kernwinkelgebied te stimuleren. Daarnaast wou de stad eveneens de leegstand in het kernwinkelgebied bestrijden.

2. Lancering Kernplan 2 en aanpassing subsidiereglement Roeselare B(l)oeit

In 2020 lanceerde de Stad het Kernplan 2 als vervolg op het eerste Kernplan. Eén van de acties uit het Kernplan betrof de evaluatie en de bijsturing van het subsidiereglement Roeselare B(l)oeit. Gezien de lokale handel en het kernwinkelgebied onder druk blijven staan en de wens van de Stad om de kernen van de deelgemeenten te ondersteunen, werd het subsidiereglement aangepast.

Het gewijzigde reglement Roeselare B(l)oeit omvatte de volgende maatregelen:

1. SHOP#VANRSL:

• het ondersteunen van (startende) handelszaken in het kernwinkelgebied en groeigebied;
• het aanmoedigen van ondernemers om kleine handelspanden samen te voegen tot grote, economisch leefbare handelspanden gelet op de groeiende vraag van retailers;
• het ondersteunen van ondernemers om hun handelszaak te verhuizen naar het kernwinkelgebied;
• het ondersteunen van ondernemers om een bijkomende vestiging te openen in het kernwinkelgebied;
• het ondersteunen van reconversie van een handelszaak naar een andere functie (wonen/kantoren) buiten het kernwinkelgebied;
• het ondersteunen van wonen boven winkels in het kernwinkelgebied.

2. PROEF#VANRSL

• het bevorderen van ondernemerschap en het bestrijden van leegstand door het ter beschikking stellen van leegstaande handelspanden voor tijdelijke invullingen;
• het aanmoedigen van (pre)startende ondernemers om hun (winkel)concept op een laagdrempelige manier uit te proberen;
• het ondersteunen van eigenaars van leegstaande winkelpanden in de verhuur van hun pand.

3. De Geziene Vitrine

• het opwaarderen van het kernwinkelgebied door het stimuleren van creatieve invullingen van vitrines van leegstaande panden.

3. Optimalisatie subsidiereglement en wijziging afbakening KWG en groeigebied

Omwille van de coronacrisis, het steeds veranderend winkellandschap en de nood om concurrentieel te blijven met andere centrumsteden drong een optimalisatie van het subsidiereglement Roeselare B(l)oeit zich op. Dit reglement werd goedgekeurd tijdens de zitting van de gemeenteraad op 30 mei 2022. Specifiek werd het luik SHOP #VANRSL grondig geëvalueerd en geoptimaliseerd voor een doelgerichtere en efficiëntere ondersteuning van de lokale handel en horeca in Roeselare en de deelgemeenten.

Volgende wijzigingen worden doorgevoerd binnen het luik SHOP #VANRSL:

• het aantal subsidies werd van 8 naar 5 herleid;
• de horeca komt nu ook expliciet in aanmerking voor subsidies.
• Daarnaast werd een uitsluitingslijst toegevoegd die een reeks zaken, omwille van aantoonbare hinder en/of gebrekkige kwaliteit, uitsluit van subsidiëring.

Samen met de optimalisatie van het subsidiereglement werd de afbakening van het kernwinkelgebied en het groeigebied in het stadscentrum herbekeken.

Met de gewijzigde afbakening beoogde de Stad een logische wandellus voor de shopper/bezoeker doorheen het kernwinkelgebied te creëren. De opname van het Polenplein en de Botermarkt wenste in te spelen op het potentieel voor een belevingsnetwerk langs straten en pleinen in het stadscentrum.

4. Optimalisatie subsidiereglement 

Omwille van de coronacrisis, het steeds veranderend winkellandschap en de nood om concurrentieel te blijven met andere centrumsteden drong een optimalisatie van het subsidiereglement Roeselare B(l)oeit zich aan. Dit reglement werd goedgekeurd tijdens de zitting van de gemeenteraad op 27 maart 2023. 

Volgende wijzigingen werden doorgevoerd: 

• Optimaliseren van de huidige aantrekkingspremies, alsook het implementeren van een opportuniteitssubsidie voor een nieuwe of bijkomende handels- of horecazaak in het kernwinkelgebied
• Introduceren van een subsidie voor het vernieuwen (restylen) van de inrichting van een bestaand handels- of horecapand

• In kader van stimuleren van de verweving van verschillende functies werd een teruggave van opcentiemen voor het verbouwen van bovenverdiepingen van handelspanden gelegen in het kernwinkelgebied tot andere functies buiten woningen geïntroduceerd.

Detailhandel vormt het kloppend hart van een stad en evolueert in een ongezien tempo. De sector is dan ook onderhevig aan verschillende trends waaronder de digitalisering, e-commerce en een veranderd consumentengedrag. De coronacrisis heeft deze evolutie alleen maar versneld. Aankopen gebeuren meer dan ooit via verschillende kanalen. De consument is op zoek naar beleving, gemak, winkelt bewuster en stelt persoonlijk advies van de handelaar op prijs. De coronacrisis, de oorlog in Oekraïne, de energiecrisis, hoge inflatie en de snelgroeiende e-commerce zorgden voor een shift in het retaillandschap. Hoewel veel van deze uitdagingen grotendeels achter de rug lijken, voelen retailers nog steeds de impact van al deze effecten met aanhoudende druk op de marges tot gevolg. Ook in Roeselare zijn de gevolgen hiervan merkbaar. Zo kan er na een daling van het aantal leegstaande handelspanden sinds 2021, een stijging worden vastgesteld. 

Roeselare voert al jaren een kernversterkend beleid volgens de volgende pijlers:

• Handelaar van RSL
• Krachtig kernwinkelgebied
• Shoppen van RSL
• Verkopen met kracht 

Met het subsidiereglement Roeselare B(l)oeit worden startende en bestaande handels- en horecazaken ondersteund om de Roeselaarse kernen, zowel in het centrum van de stad als in de deelgemeenten te versterken. Om beter te kunnen inspelen op de actuele noden wordt voorgesteld om het reglement te optimaliseren met betrekking tot de restylings-, opportuniteits- en overnamepremie. Daarnaast wordt lokaal ondernemerschap in de kernen van de deelgemeenten verder gestimuleerd om tot levendige en bedrijvige kernen te komen.  

1. Invoeren van een subsidie voor een overname van een bestaande handels- of horecazaak in het kernwinkelgebied

Om de aantrekkingskracht van het kernwinkelgebied van Roeselare te verhogen, voorziet het reglement Roeselare B(l)oeit in een subsidie voor nieuwe handels- of horecazaken in het kernwinkelgebied. Nieuwe handels- of horecazaken worden gedefinieerd als elke onderneming waarvoor een nieuwe inschrijving in de Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO) vereist is en die onder een andere handelsnaam wordt uitgebaat dan de vorige handelszaak. Bijgevolg is deze subsidie vandaag niet van toepassing bij een overname van een bestaande handelszaak. Nochtans brengt het overnemen van een handels- of horecazaak in het kernwinkelgebied ook een kostprijs met zich mee. Een financiële stimulans kan het aantal overnames in het kernwinkelgebied en daarmee de retentie van het aanbod ten goede komen. Om het ondernemerschap in het kernwinkelgebied verder te bevorderen wordt voorgesteld om een subsidie in te voeren voor het overnemen van een bestaande handels- of horecazaak als extra stimulans voor deze ondernemers. 

Naast de kosten om een bestaande zaak over te nemen, brengt de overname ook voordelen met zich mee waaronder het kunnen overnemen van een klantenbestand van een draaiende zaak. Hierdoor wordt voorgesteld dat de subsidie voor een overname de helft zal bedragen van de subsidie voor een nieuwe handels- of horecazaak: 5.000 euro voor een handelszaak en 2500 euro voor een horecazaak die zich vestigt in het kernwinkelgebied van Roeselare. Net zoals de subsidie voor nieuwe handel- of horecazaken is ook deze subsidie onderhevig aan voorwaarden waaronder een uitbating van minimaal 3 jaar.

2. Verlagen van de minimumaanwezigheid als voorwaarde voor de toekenning van de restylingssubsidie 

Voor het vernieuwen of restylen van de inrichting van een bestaande handels- of horecapand wordt een subsidie toegekend op voorwaarde dat de uitbater van het pand minstens 9 jaar gevestigd is in het kernwinkelgebied. De subsidie kan eenmalig iedere 9 jaar worden aangevraagd voor vernieuwingswerken in functie van de (her)inrichting van een handels- of horecapand. 

Om de aantrekkingskracht van het kernwinkel- en groeigebied in Roeselare verder te verhogen wordt voorgesteld om de minimale aanwezigheid te verlagen van 9 jaar naar 6 jaar. Hierdoor zullen bestaande handels- of horecazaken die minstens 6 jaar aansluitend aanwezig zijn in de kern in aanmerking komen voor deze subsidie en zo gestimuleerd worden om hun zaak te vernieuwen of te restylen. 

3. Optrekken van de opportuniteitssubsidie voor een horecazaak

Bij het openen van een nieuwe handels- of horecazaak wordt in het bedrag van de subsidie dat wordt toegekend een onderscheid gemaakt tussen handelszaken (10.000 euro) en horecazaken (5.000 euro). Om kwalitatieve horecazaken te stimuleren om zich in het kernwinkelgebied van Roeselare te vestigen, wordt voorgesteld om de opportuniteitssubsidie voor horeca hoger te leggen dan voor handelszaken als tegengewicht voor het onderscheid bij openen van een nieuwe zaak. Ondernemers die een handels- of horecazaak wensen te openen die een opportuniteit vormt voor het kernwinkelgebied kunnen vandaag een opportuniteitssubsidie krijgen. Deze subsidie bedraagt 7.500 euro voor panden t.e.m. 250 m² handelsvloer- of verbruiksoppervlakte of 15.000 euro voor grotere panden. Een jury beoordeelt de ingediende aanvragen en het college van burgemeester en schepenen beslist om al dan niet een toelage te verstrekken. 

Om het aandeel horeca in de kern op te trekken wordt voorgesteld om de opportuniteitssubsidie voor horeca te verhogen met 5.000 euro. Voor panden t.e.m. 250 m² bedraagt deze subsidie dan 12.500 euro en voor panden groter dan 250 m² zal dit 20.000 euro zijn. Ten slotte wordt voorgesteld dat ook take-awayzaken toegang kunnen krijgen tot deze subsidie.  

4. Verhogen van de groeisubsidie in de deelgemeenten voor de zogenaamde "Big Five"

Lokaal ondernemerschap zorgt voor levendige en bedrijvige kernen en naast de economische functie, de “Commerce”, zorgt dit ook voor sociale cohesie. Om het groeigebied om te vormen tot deze bedrijvige zones wordt vandaag een eenmalige groeisubsidie voorzien van 2.500 euro voor nieuwe handels- of horecazaken die in het groeigebied zijn gelegen. Het groeigebied bevat de zones in het stadscentrum, maar ook in de deelgemeenten die afgebakend werden door het college van burgemeester en schepenen. 

Om tot een levendige en bedrijvige zone te komen, is het belangrijk dat er handelszaken zijn die kunnen voorzien in de basisbehoeften zoals een warme bakker, slager, café, buurtwinkel en een plek om geld af te halen (geldautomaat), de zogenaamde “big five”. Om het lokaal ondernemerschap in de kernen van de deelgemeenten verder te versterken wordt voorgesteld om de groeipremie te verdubbelen voor nieuwe kernversterkende zaken namelijk bij de komst van een nieuwe bakker, slager, café, buurtwinkel of geldautomaat. Zij zullen recht krijgen op een subsidie van 5.000 euro als ze een nieuwe zaak openen in het groeigebied van een deelgemeente (met uitzondering van de zones in het stadscentrum) zoals werd afgebakend door het college van burgemeester en schepenen namelijk in Beveren, Rumbeke, Oekene, Beitem en Zilverberg. 

5. Andere wijzigingsvoorstellen

Het huidige subsidiereglement Roeselare B(l)oeit wordt opgeheven met ingang van 1 januari 2026. Het nieuwe subsidiereglement treedt in werking op 1 januari 2026.

De financiering van de voorgestelde wijzigingen aan het subsidiereglement wordt opgenomen in het budget dat voorzien wordt in het meerjarenplan 2026-2031. Het benodigde budget valt binnen het budget dat wordt voorzien in het meerjarenplan. (64949009/050002)