Verplichting via het Eredienstendecreet van 7 mei 2004
Een eerste kerkenplan werd opgemaakt en goedgekeurd op de gemeenteraad van 17 oktober 2016.
In uitvoering van het eredienstendecreet van 7 mei 2004 is elke gemeente vanaf 2025 verplicht over een kerkenbeleidsplan te beschikken. Stad Roeselare gebruikt deze verplichting om haar kerkenbeleidsplan van 2016 te actualiseren en een toekomstgerichte visie te ontwikkelen voor de acht nog in gebruik zijnde Rooms-Katholieke kerken op haar grondgebied.
Alle kerkgebouwen zijn sinds 2009 aangeduid als vastgesteld bouwkundig erfgoed; enkel de toren van de Sint-Michielskerk is als monument beschermd en maakt deel uit van het UNESCO-werelderfgoed.
De kerken zijn ingedeeld in drie Pastorale Eenheden:
Heilige Clara en Franciscus (= Kerk-in-Roeselare) hiertoe behoren de Heilige Godelievekerk, de Heilig Hartkerk, de Onze-Lieve-Vrouwekerk in Krottegem en de Sint-Michielskerk.
Heilige Vincent Rumbeke hiertoe behoren de Sint-Petrus en Pauluskerk in Rumbeke, de Sint-Martinuskerk in Oekene en de Sint-Henricuskerk op de Zilverberg in Rumbeke.
Sint Germanus (één kerk op Roeselaars grondgebied) met name de Heilige Kruisverheffingskerk in Beveren.
Het plan is opgesteld in samenwerking met het Centraal Kerkbestuur en de kerkfabrieken en vertrekt vanuit de opgemaakte pastorale plannen die rekening houden met actuele uitdagingen zoals dalend kerkbezoek, tekorten aan priesters en vrijwilligers en veranderende maatschappelijke contexten. Daarnaast wordt ook rekening gehouden met de visie vanuit het bisdom dat aanstuurt op een geleidelijke concentratie naar één hoofdkerk per Pastorale Eenheid.
Het kerkenbeleidsplan bevat minstens al de volgende gegevens:
1° een beschrijving van de betrokken kerken, met hun cultuurhistorische waarde, hun beschermingsstatuut en hun bouwfysische toestand;
2° informatie over de eigendomstoestand;
3 de situering van elke kerk in zijn ruimtelijke omgeving;
4° een beschrijving van het actuele gebruik en de actuele functie van de betrokken kerken;
5° een onderbouwde visie op het toekomstige gebruik en de toekomstige functie van de betrokken kerken, inclusief een plan van aanpak over de wijze waarop de toekomstige invulling (eredienst, valorisatie, medegebruik, neven- en herbestemming) kan worden gerealiseerd.
Het plan beschrijft per kerk het paspoort van het kerkgebouw met algemene gegevens zoals adres, eigenaar, situering in de omgeving, plaats in kerkelijk bestuur, bouwperiode, situering als erfgoed. Hierna volgt een cultuurhistorische beschrijving van het kerkgebouw met een korte historiek van het kerkgebouw, een beschrijving van het exterieur en het interieur met een beschrijving van het waardevol erfgoed. Vervolgens wordt het kerkgebouw belicht met de architecturale mogelijkheden. Hier wordt de focus gelegd op het grondplan, de opbouw van de kerk, de voorzieningen en de algemeen bouwfysische toestand. Hierna volgt de beschrijving van het actueel gebruik met name de liturgie en het nevengebruik. Iedere fiche wordt afgesloten met een toekomstvisie (t.e.m. 2031) voor de kerk.
Bondig samengevat kunnen we het huidig en de visie op toekomstig gebruik in onderstaande tabel weergeven:
Pastorale Eenheid | Kerk | Huidig gebruik | Toekomstig gebruik |
Pastorale Eenheid Heilige Clara en Franciscus
| Heilige Godelievekerk | Liturgie Nevenbestemming Medegebruik | Moederkerk voor liturgie: -doopsels, uitvaarten en huwelijken Nevenbestemming: -culturele activiteiten -vormingsinitiatieven Medegebruik: |
| Heilig Hartkerk | Liturgie Nevenbestemming Medegebruik | Liturgie: -vanaf 2029: geen liturgie meer Nevenbestemming: -Culturele evenementen (De Spil, academie) Medegebruik: -door andere Christelijke gemeenschappen (bv. Filipijnse en/of Poolse gemeenschap): te onderzoeken Herbestemming: verder te onderzoeken |
| Onze-Lieve- Vrouwekerk (Krottegem) | Liturgie | Liturgie: -vanaf 2029: geen liturgische vieringen meer -sporadisch culturele evenementen -orgelklas -onderzoeken samenwerking met andere sectoren |
| Sint-Michielskerk | Liturgie | Liturgie: -blijft decanale kerk -vanaf 2030: geen communies of vormsels meer -doopsels, uitvaarten en huwelijken blijven mogelijk -vrij bezoek kerk/ klokkentorenmuseum in toren -culturele activiteiten |
Pastorale Eenheid Heilige Vincent | Sint-Petrus en Pauluskerk (Rumbeke) | Liturgie | Moederkerk voor liturgie: -zaterdagavondviering om 17.30 uur -alle communies en vormsels binnen Pastorale Eenheid -doopsels, uitvaarten en huwelijken Nevenbestemming: -culturele activiteiten (concertwerking + expo) |
| Sint- Martinuskerk (Oekene) | Liturgie Nevenbestemming | Liturgie: -geen communies en vormsels -doospels, uitvaarten en huwelijken (laatste is succesvol) blijven mogelijk Nevenbestemming: -culturele activiteiten:concerten |
| Sint Henricuskerk (Zilverberg/ Rumbeke) | Liturgie | Liturgie: -afbouw: momenteel nog 1 weekendviering op de even zondagen om 9 uur met zeer beperkte belangstelling en zeer gering aantal doopsels, uitvaarten of huwelijken -zinvolle herbestemming dringt zich op |
Pastorale Eenheid Sint Germanus | Heilige Kruis-verheffing (Beveren) | Liturgie | Liturgie: -geen weekvieringen meer sinds 2025 -1 communieviering en 1 vormselviering Nevengebruik: -sporadisch culturele activiteit |
In functie van het vervolgtraject na de opmaak van dit kerkenbeleidsplan zullen ook verdere participatietrajecten noodzakelijk zijn inzake de herbestemming van een aantal van de beschreven kerkgebouwen.
Het kerkenbeleidsplan werd goedgekeurd door de bisschop op 10 juni 2025.
De gemeenteraad wordt gevraagd dit plan goed te keuren als strategisch kader voor het beheer en de toekomst van het religieus erfgoed in Roeselare.
- Eredienstendecreet van 7 mei 2004: artikel 33/2
Niet van toepassing.
- Is één van de acties binnen het Onroerenderfgoed beleidsplan.
Het Kerkenbeleidsplan Roeselare 2025-2031, zoals in bijlage gevoegd, wordt goedgekeurd.