Terug
Gepubliceerd op 24/05/2023

2023_GR_00064 - Intekening Stad Roeselare op het Lokaal Energie- en Klimaatpact 2.1 (LEKP 2.1) - Goedkeuring

gemeenteraad
ma 15/05/2023 - 19:00 TRAX
Goedgekeurd

Samenstelling

Aanwezig

Piet Delrue, Voorzitter gemeenteraad; Kris Declercq; Nathalie Muylle; José Debels; Bart Wenes; Tom Vandenkendelaere; Ria Vanzieleghem; Geert Huyghe; Stefaan Van Coillie; Caroline Martens; Mieke Vanbrussel; Matthijs Samyn; Francis Debruyne; Michèle Hostekint; Henk Kindt; Liselot De Decker; Steven Dewitte; Gerdi Casier; Filip Deforche; Immanuel De Reuse; Cyriel Ameye; Peter Claeys; Jeaninne Vandenabeele; Siska Rommel; Frederik Declercq; Brecht Vermeulen; Bart De Meulenaer; Lieve Lombaert; Justine Pillaert; Bert Wouters; Dieter Carron; Margot Wybo; Eddy Demeersseman; Koenraad Cracco; Sander Braeye; Thomas Witdouck; Stephanie Davidts; Thierry Bouckenooghe; Peter Patteeuw; Geert Sintobin, Algemeen directeur

Secretaris

Geert Sintobin, Algemeen directeur

Voorzitter

Piet Delrue, Voorzitter gemeenteraad

Stemming op het agendapunt

2023_GR_00064 - Intekening Stad Roeselare op het Lokaal Energie- en Klimaatpact 2.1 (LEKP 2.1) - Goedkeuring

Aanwezig

Piet Delrue, Kris Declercq, Nathalie Muylle, José Debels, Bart Wenes, Tom Vandenkendelaere, Ria Vanzieleghem, Geert Huyghe, Stefaan Van Coillie, Caroline Martens, Mieke Vanbrussel, Matthijs Samyn, Francis Debruyne, Michèle Hostekint, Henk Kindt, Liselot De Decker, Steven Dewitte, Gerdi Casier, Filip Deforche, Immanuel De Reuse, Cyriel Ameye, Peter Claeys, Jeaninne Vandenabeele, Siska Rommel, Frederik Declercq, Brecht Vermeulen, Bart De Meulenaer, Lieve Lombaert, Justine Pillaert, Bert Wouters, Dieter Carron, Margot Wybo, Eddy Demeersseman, Koenraad Cracco, Sander Braeye, Thomas Witdouck, Stephanie Davidts, Thierry Bouckenooghe, Peter Patteeuw, Geert Sintobin
Stemmen voor 26
Bart Wenes, Henk Kindt, José Debels, Kris Declercq, Michèle Hostekint, Nathalie Muylle, Stefaan Van Coillie, Geert Huyghe, Ria Vanzieleghem, Steven Dewitte, Gerdi Casier, Caroline Martens, Bert Wouters, Eddy Demeersseman, Tom Vandenkendelaere, Mieke Vanbrussel, Matthijs Samyn, Liselot De Decker, Francis Debruyne, Margot Wybo, Sander Braeye, Peter Patteeuw, Thierry Bouckenooghe, Thomas Witdouck, Stephanie Davidts, Piet Delrue
Stemmen tegen 6
Filip Deforche, Cyriel Ameye, Immanuel De Reuse, Peter Claeys, Jeaninne Vandenabeele, Koenraad Cracco
Onthoudingen 7
Justine Pillaert, Lieve Lombaert, Bart De Meulenaer, Brecht Vermeulen, Frederik Declercq, Siska Rommel, Dieter Carron
Blanco stemmen 0
Ongeldige stemmen 0
2023_GR_00064 - Intekening Stad Roeselare op het Lokaal Energie- en Klimaatpact 2.1 (LEKP 2.1) - Goedkeuring 2023_GR_00064 - Intekening Stad Roeselare op het Lokaal Energie- en Klimaatpact 2.1 (LEKP 2.1) - Goedkeuring

Motivering

Juridische gronden

Gelet op de internationale conferentie inzake milieu en ontwikkeling gehouden in Rio de Janeiro in 1992 en het internationaal verdrag van Kyoto van 1997 met betrekking tot het nemen van maatregelen ter bescherming van het klimaat en ter vermindering van de uitstoot van broeikasgassen;

Gelet op het ondertekenen van de duurzame ontwikkelingsdoelstellingen door de federale overheid in New York in 2015 aangaande het engagement om aan de Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen te werken;

Gelet op het ondertekenen door de Stad Roeselare van het Burgemeestersconvenant 2030, aangaande de duurzame ontwikkelingsdoelstellingen;

Gelet op het Vlaams Energie- en Klimaatplan (VEKP) 2021-2030;

Gelet op het Regeerakkoord Vlaamse Regering 2019-2024

Ook de Vlaamse en lokale overheden nemen hun verantwoordelijkheid en geven het goede voorbeeld. Net zoals de Vlaamse Overheid zullen gemeenten, steden, intercommunales, OCMW’s, provincies en autonome gemeentebedrijven worden gevraagd dat zij hun broeikasgassen met 55% reduceren in 2030 ten opzichte van 2015 en vanaf 2020 per jaar een energiebesparing van 3% realiseren op het energieverbruik van hun gebouwenpark (inclusief technische infrastructuur, exclusief onroerend erfgoed).

Gelet op het Lokaal Energie- en Klimaatpact van de Vlaamse Regering en de Vlaamse steden en gemeenten van 4 juni 2021 aangaande het verbintenissen engagement inzake de algemene engagementen en de vier werven behoudend 16 specifieke doelstellingen. Ter goedkeuring beslist op de gemeenteraad van 25 oktober 2021.

Gelet op het Lokaal Energie- en Klimaatpact van de Vlaamse Regering en de Vlaamse steden en gemeenten van 8 juli 2022 aangaande het verbintenissen engagement inzake de algemene engagementen en de vier werven behoudend 17 specifieke doelstellingen. Ter goedkeuring beslist op de gemeenteraad van 21 november 2022.

Gelet op het ‘FIT for 55’-pakket van de Europese Commissie waardoor Europese regelgeving in overeenstemming wordt gebracht met de doelstelling van de Europese Unie om in 2030 de netto-uitstoot van broeikasgassen met ten minste 55% te verminderen ten opzichte van 1990. Met als gevolg de visienota van de Vlaamse Regering van 5 november 2021 ‘Bijkomende maatregelen Klimaat’ met een extra pakket aan maatregelen voor een reductie van 40% broeikasgasuitstoot (ten opzichte van 2005) voor de sectoren transport, bouw, landbouw, afval en industrie.

Gelet op art. 2 van het Decreet Lokaal Bestuur: “De gemeenten zijn overeenkomstig artikel 41 van de Grondwet bevoegd voor de aangelegenheden van gemeentelijk belang. Voor de verwezenlijking daarvan kunnen ze alle initiatieven nemen. Ze beogen om bij te dragen aan de duurzame ontwikkeling van het gemeentelijk gebied.”

Gelet op het Klimaatplan 2018-2050 van de Stad Roeselare en het Klimaatprogramma waar CO2 neutraliteit voor het ganse grondgebied wordt nagestreefd richting 2050 via verschillende pijlers: duurzame warmte, duurzame energie, renovatie en klimaatadaptatie.

Voorgeschiedenis

25, oktober 2021:  2021_GR_00142 - Ondertekening van het Vlaams "Lokaal Energie - en Klimaatpact" 2021-2030 - Goedkeuring

21 november 2022: 2022_GR_00176 - Ondertekening van het Lokaal Energie - en Klimaatpact 2.0 - Goedkeuring

Context en argumentatie

In de context van het Vlaams Energie- en Klimaatplan 2021-2030 (VEKP) en de Europese klimaatdoelstellingen werkten de Vlaamse Overheid en haar partnerorganisaties in 2021 een Lokaal Energie- en Klimaatpact uit om de visie en de krijtlijnen voor wederzijdse engagementen tussen de Vlaamse Regering en de lokale besturen duidelijk af te bakenen. Naast de lokale besturen, konden stakeholders en organisaties bij hun ondertekening als ondersteuner aangeven op welke wijze ze de lokale besturen zullen bijstaan in de realisatie van het LEKP 1.0. Intussen ondertekenden 294 gemeenten en 64 ondersteunende organisaties het LEKP 1.0.  In het najaar van 2021 introduceerde de Europese Commissie het ‘Fit for 55-pakket’ waardoor Europese regelgeving in overeenstemming wordt gebracht met de doelstelling van de Europese Unie om in 2030 de netto-uitstoot van broeikasgassen met ten minste 55% te verminderen ten opzichte van 1990. Hierop besliste de Vlaamse Regering in de visienota van 5 november 2021 ‘Bijkomende maatregelen klimaat’ tot een extra pakket maatregelen voor een reductie van 40% broeikasgasuitstoot (ten opzichte van 2005) voor de sectoren transport, bouw, landbouw, afval en industrie. De doelstellingen van het Lokaal Energie- en Klimaatpact werden hierop aangepast in het LEKP 2.0, dat werd gelanceerd op 8 juli 2022 en tegen 5 december 2022 door 210 lokale besturen werd ondertekend. Zo werd de broeikasgasreductiedoelstelling van de eigen vloot, het eigen patrimonium en de eigen infrastructuur aangescherpt naar 55% tegen 2030, werd de jaarlijkse primaire energiebesparing verhoogd naar 3%, versterkte het ambitieniveau naar fossielvrije collectieve renovaties (25 per 1.000 wooneenheden) en zullen er niet 1 maar 1,5 laadpunten voorzien worden per 100 inwoners (99.000 (semi-)publieke laadpunten) tegen 2030

Om de Roeselaarse burgers en bedrijven weerbaar te maken tegen de volatiele energieprijzen moet er versneld ingezet worden om de energievraag te reduceren en de overblijvende energievraag met hernieuwbare bronnen in te vullen. Daarom wordt getracht deze transitie een versnelling hoger te laten schakelen door in te zetten op meer uitvoeringsmogelijkheden van collectieve renovaties en het meer toegankelijk maken van lokale hernieuwbare energie, wanneer mensen niet in staat zijn dit op eigen dak of met eigen investeringsmiddelen te realiseren. Meer concreet wordt werf 2 "Verrijk je wijk" aangescherpt.

Het LEKP 2.1 volgt dezelfde principes als de eerdere versies. Zoals hierboven vermeld werd werf 2 uitgebreid met een specifieke focus op het wijkniveau, om de energievraag te beperken en de uitrol van hernieuwbare energie te versnellen. Er wordt hierbij verder ingezet op een gelijktijdige bottom-up en top-down aanpak. Beide actoren, de Vlaamse overheid en de lokale besturen geven aan om naast de reeds bestaande engagementen verder werk te maken van de aangescherpte en uitgebreide engagementen zoals hieronder vermeld:

Lokale besturen engageren zich met het LEKP 2.1 om:

  1. Realisatie van minstens één thematisch wijkverbeteringscontract waarbinnen een collectieve renovatie wordt gefaciliteerd voor einde 2025. Een thematisch wijkverbeteringscontract kenmerkt zich door 4 elementen: (i) het is gericht op de uitvoering van een collectieve renovatie, (ii) het betreft een nieuwe samenwerkingsvorm, (iii) binnen een specifieke wijk, (iv) met oog voor sociale diversiteit; 
  2. Opmaak van een voorgesteld renovatietraject op maat van elke bewoner waar de klimaattafel georganiseerd wordt, voor 50 per 1.000 huishoudens en dit voor einde 2025; 
    • Voor Roeselare concreet: 1665 woningen krijgen renovatieadvies aangeboden voor einde 2025
  3. Een verdubbeling en versnelling voor de doelstelling: ‘1 coöperatief/participatief hernieuwbaar energieproject per 500 inwoners tegen 2030’: minstens 36 kWp in plaats van 18 kWp per 500 inwoners, waarvan 18 kWp per 500 inwoners wordt gerealiseerd voor einde 2025. 
    • Voor Roeselare concreet: 127 projecten van 36kwp tegen 2030 OF 4,6 MWp totaal in Roeselare tegen 2030. De helft tegen 2025 of 2,3 MWp
  4. Toegang tot de activiteiten van een energiegemeenschap operationaliseren voor 1 per 500 inwoners voor einde 2025.
    • Voor Roeselare concreet: 127 inwoners krijgen toegang tot een energiegemeenschap voor einde 2025

De Vlaamse overheid engageert zich met het LEKP 2.1 om:

  1. Een sterke kennisoverdracht te organiseren tussen lokale besturen met de eerste leerlessen uit de 11 lopende wijkverbeteringscontracten wat betreft het vernieuwd instrumentarium in het kader van de werkplatformen (deze zijn begin 2023 van start gegaan); 
  2. De beoogde wijkrenovatietool uit te breiden met de ontwikkeling van een digitaal platform (de ‘Digital Twin’) waarbij (i) databronnen gecombineerd worden met de best beschikbare instrumenten en analyses (zoals bijvoorbeeld warmtezoneringskaarten) en (ii) waarop publieke of private instrumenten op kunnen aansluiten (overheden, Energiehuizen, bouwsector, applicatie- en softwarebedrijven, …). Deze wordt niet enkel aan lokale besturen aangereikt, maar kan dus ook gekoppeld worden aan Energiehuizen om renovatietrajecten procesmatig te begeleiden; 
  3.  Het aanbieden van een technische assistentiehub om lokale besturen en hun OCMW’s te ondersteunen in het opstarten van lokale energiegemeenschappen waarbij activiteiten ten gunste van mensen met risico op energie armoede kan worden uitgerold. De hub wordt aanbesteed in 2023 en zal zich inzetten voor het inhoudelijk technische, het aanbestedingsmatige, juridische en financiële maatwerk bij de realisatie van de activiteiten van de energiegemeenschap. 
  4.  Het voorzien van een additionele budgettaire impuls van 16 miljoen euro voor de capaciteit bij lokale besturen ter realisatie van de versterkte engagementen in de komende twee jaren: 
    • 9.000.000 in 2023,   
    • 7.000.000 in 2024.

Door de ondertekening van het Lokaal Energie- en Klimaatpact geeft de Stad Roeselare aan actie te ondernemen op de doelstellingen zoals hierboven vermeldt in het LEKP 2.1 met de wijzigingen met betrekking tot Werf 2. Hierdoor heeft de Stad ook recht op financiële ondersteuning van de Vlaamse overheid d.m.v. trekkingsrecht.  

Deze engagementen worden integraal meegenomen in de werking van het bestaande Klimaatprogramma van de Stad Roeselare.

Regelgeving: bevoegdheid (bijzonder)

Gelet op art. 2 van het Decreet Lokaal Bestuur: “De gemeenten zijn overeenkomstig artikel 41 van de Grondwet bevoegd voor de aangelegenheden van gemeentelijk belang. Voor de verwezenlijking daarvan kunnen ze alle initiatieven nemen. Ze beogen om bij te dragen aan de duurzame ontwikkeling van het gemeentelijk gebied.”

Financiële informatie

De werkwijze van LEKP 1.0 en 2.0 wordt doorgezet binnen LEKP 2.1. De financiële middelen zullen als algemene financiering onder de gemeenten verdeeld worden volgens inwonersaantal (80%) en volgens het aandeel van het Gemeentefonds 2020 (20%). De aldus bekomen financiering per gemeente wordt vastgesteld in een lijst dat gepubliceerd zal worden op de website van ABB. Dat trekkingsrecht wordt automatisch, volgens dezelfde verdeelsleutels, verhoogd met de rechten van gemeenten die het LEKP 2.1 hebben ondertekend en gemeld aan ABB.  

De additionele Vlaamse totale subsidie voor de ondertekening van het LEKP 2.1 bedraagt voor deze legislatuur: 9 miljoen euro voor 2023 en 7 miljoen euro voor 2024. Het exacte bedrag voor de Stad Roeselare zal pas na 5 juli bekend geraken en is afhankelijk van het aantal ingetekende steden en gemeenten. Net zoals bij LEKP 1.0 en 2.0 wordt gevraagd om de middelen als cofinanciering in te zetten: de totale uitgaven voor klimaatacties dienen minstens het dubbele van de verkregen subsidies te bedragen. Dit wordt geaggregeerd opgevolgd door de BBC-rapportering door uitgaven aan de code ABB-LEKP-2023 te koppelen. Het jaartal aggregeert de Pactsubsidies.

ACT - 12275 Uitvoeren van het klimaatpact zal de financiële stromen in kaart brengen.

Beleidsinformatie

Het pact zal de stad helpen om de Klimaatswitch #VANRSL die beschreven staat in het bestuursakkoord een extra duw te geven.

Regelgeving bevoegdheid

Artikel 40-41 van het decreet lokaal bestuur
De gemeenteraad is bevoegd op basis van artikel 40-41 van het decreet lokaal bestuur

Besluit

De gemeenteraad beslist:

Artikel 1

De ondertekening van het Vlaams "Lokaal Energie- en Klimaatpact 2.1" wordt goedgekeurd.