De Stad Roeselare staat inzake het behalen van de klimaatdoelstellingen rond renovatie, verduurzaming en het energiezuinig maken van het woningpatrimonium voor grote uitdagingen. Met het Klimaatplan zet de stad sinds 2017 in op 4 pijlers: uitbreiding van het warmtenet, investeren in hernieuwbare energie, gebouwrenovatie en klimaatadaptatie. Verder moet de Stad Roeselare in het kader van het Lokaal Energie- en Klimaatpact (LEKP) tussen 2021 en 2030 1665 collectief georganiseerde renovaties realiseren, waarvan de helft fossielvrij (= 210 renovaties per jaar, waarvan 105 fossielvrij). Ook op Vlaams niveau zijn de eisen rond renovatie hoog. Tegen 2050 moeten alle woningen in Vlaanderen label A/A+ hebben of voldoen aan minimale isolatie-eisen. Bijkomend moeten sinds 1 januari 2023 nieuwe eigenaars van woningen of appartementen met een EPC-label E of F binnen de 5 jaar renoveren naar minimaal een D-label. Deze norm wordt steeds strenger. Een versnelling van renovatiegraad dringt zich op.
Om aan de uitdagingen tegemoet te kunnen komen en de doelstellingen te kunnen realiseren, ondersteunt de Stad de burgers maximaal met enerzijds diverse renovatiepremies en -leningen (cf. Verbeteringspremie voor renovatie van een private huurwoning, premie Levenslang Wonen, prefinanciering van Mijn VerbouwPremie) en anderzijds met gericht renovatieadvies en renovatiebegeleiding op maat via het Subsidiereglement renovatie.
Het subsidiereglement renovatie had een tijdelijk karakter en liep af op 31 december 2023. Omwille van de positieve evaluatie en de verlenging van één van de financieringsbronnen op bovenlokaal niveau (cf. burenpremie FLUVIUS), is het opportuun dit reglement - mits kleine bijsturingen - verder te laten lopen.
Het subsidiereglement renovatie werd goedgekeurd in de gemeenteraad van 27 maart 2023 en liep af op 31 december 2023. De renovatiecheque voor renovatieadvies en -begeleiding werd toen als nieuw component aan de reeds bestaande adviescheque voor kopers van een eerste woning toegevoegd. Omdat er met de goedkeuring van het reglement op 27 maart 2023 nog geen duidelijkheid bestond over het verder lopen van de burenpremie - waarmee het grootste deel van de renovatieadviezen en -begeleidingen door de BENOvatiecoachen van FLUVIUS - wordt vergoed, werd bewust gekozen om het reglement maar tot eind 2023 te laten lopen.
Het subsidiereglement renovatie bevat 2 componenten:
1) Adviescheque voor kopers van een eerste woning
De aankoop van een eerste woning is voor veel jonge gezinnen geen evidentie. In de context van renovatieverplichtingen voor woningen met een slecht EPC is het goed gewapend te zijn en weten wat je koopt meer dan ooit noodzakelijk om niet voor onaangename financiële verrassingen te staan. Bovendien staan er boetes op het niet voldoen aan de renovatieverplichting. De adviescheque stelt kandidaat-kopers in staat een objectief beeld te krijgen van de mogelijks aan te kopen woning. Het geeft een mooie objectieve weergave van welke werken essentieel zijn om de woning met een EPC D, E of F duurzaam te renoveren én welke kosten hiermee gepaard gaan, zodat de kandidaat-kopers een weloverwogen beslissing kunnen maken in het aankoopproces.
Wijzigingen aan het reglement
2) Renovatiecheque voor renovatieadvies en -begeleiding
Via de renovatiecheque kunnen burgers beroep doen op professioneel, betaalbaar (€ 50) advies en begeleiding op maat (marktwaarde advies + begeleiding = € 1.000). Voor het renovatieadvies en de renovatiebegeleiding wordt samengewerkt met door FLUVIUS erkende BENOvatiecoachen. Tijdens de eerste inschrijvingsoproep (Duurzaam renoveren: JAAA MAAR HOE?-campagne) - lopende van 17 mei 2023 tot en met 30 september 2023 - schreven 292 burgers zich in. Vanuit Energiewijk Krottegem kwamen daar nog eens 39 aanvragen bij. Dat het advies een invloed heeft op de renovatiebereidheid, blijkt uit de bevraging achteraf: Van de 280 personen die de bevraging invulden gaf 54,64% aan op korte of middellange termijn één of meerdere renovatie-ingrepen uit te voeren en 6,43% twijfelt nog of ze al dan niet de werken zouden uitvoeren. Wie aangaf geen renovatie-intenties te hebben, geeft hiervoor als redenen: onvoldoende financiële middelen te hebben, te oud te zijn of de aangehaalde werken zijn niet dringend/prioritair. Anderzijds gaf 86,56% van de aanvragers aan tevreden tot heel tevreden te zijn over het geleverde advies (12% non respons).
Vanuit de BENOvatiecoachen waarmee tijdens de JAAA MAAR HOE?-campagne werd samengewerkt is er eveneens bereidheid tot een verdere samenwerking. Bovendien gebeurt de rapportering binnen de pijler collectieve renovaties uit het Lokaal Energie- en Klimaatpact (LEKP) aan de hand van het aantal aanmeldingen bij FLUVIUS via deze BENOvatiecoachen. De vooropgestelde doelstellingen rond collectieve renovaties kunnen bijgevolg mede door deze samenwerking worden bewerkstelligd (Cf. doelstellingen Klimaattafels). Vanuit FLUVIUS werd bevestigd dat de burenpremie zeker nog tot minstens midden 2024 doorloopt - mét overgangsregeling voor reeds gestarte opdrachten - tot de uitrol en implementatie van de Mijn VerbouwBegeleiding op Vlaams niveau. Tot slot biedt een verlenging van dit reglement - weliswaar met kleine bijsturingen - als voordeel dat het snel en efficiënt opnieuw kan worden uitgerold.
Wijzigingen aan het reglement
1) Adviescheque
Voor de adviescheque zijn reeds volgende budgetten voorzien onder de actie 'ACT 12268 - Verlenen van advies aan kopers van een eerste woning'
| Omschrijving | Gebudgetteerd 2024 | Gebudgetteerd 2025 | Verwachtte uitgaven 2024-2025 |
| ACT 12268 - Verlenen van advies aan kopers van een eerste woning | € 15.000 | € 15.000 | € 30.000 |
2) Renovatiecheque
Voor hun dienstverlening kunnen de BENOvatiecoaches vanuit FLUVIUS de Burenpremie ontvangen. Voor een kwalitatieve en doorgedreven uitvoering van het vastgestelde takenpakket is deze premie echter ontoereikend. Daarom wordt naast de toelage van FLUVIUS voorzien in een instapvergoeding. Deze bedraagt € 250 (incl. btw), waarvan € 50 (incl. btw) wordt gevraagd aan de burger en € 200 (incl. btw) wordt gefinancierd vanuit de Stad. De beperkte bijdrage van de burger is een bewuste keuze, omdat op deze manier automatisch die burgers mee aan boord worden genomen die mogelijks ook effectief intenties hebben om energetische maatregelen uit te voeren. Het bewerkstelligen van zoveel mogelijk effectieve renovaties is het einddoel.
De tussenkomst vanuit de Stad in deze instapvergoeding wordt geregeld via het Subsidiereglement Renovatieadvies. Er is hiervoor reeds budget voorzien onder actie 'ACT 11433 - Begeleiden van energierenovaties'. Dit bedrag wordt niet als toereikend beschouwd. Bij goedkeuring dienen aanvullend nog de nodige budgetten te worden verschoven bij AMJP7.
| Omschrijving | Gebudgetteerd 2024 | Wijzigingen/verschuivingen AMJP 7 | Budget na AMJP 7 2024 |
| ACT 11433 - Begeleiden van energierenovaties | € 50.000 | 2024: Verschuiving €150.000 ACT12266 Verlenen van subsidies voor renovatie van private huurwoningen naar ACT 11433 Begeleiden van energierenovaties | € 200.000 |
| ACT 12266 - Verlenen van subsidies voor de renovatie van private huurwoningen (investeringssubsidie) | € 159.500 + € 124.639 (overgezet budget 2023) = € 284.139 | € 134.139 |
Lokaal Energie- en Klimaatpact
De Stad Roeselare moet tussen 2021 en 2030 1665 collectief georganiseerde renovaties realiseren, waarvan de helft fossielvrij. Dit komt overeen met 210 renovaties per jaar, waarvan 105 fossielvrij (Cf. Klimaattafels).
Acties uit het Bestuursakkoord 2019-2024
Actie 93
Roeselaarse jongeren en jonge gezinnen moeten betaalbaar in de stad kunnen wonen, met gerichte renovatiepremies.
Actie 180
We verminderen het energieverbruik in de stad door maatregelen te nemen voor woningen, appartementen, handel en diensten, overheidsgebouwen, scholen en industrie met het oog op het behalen van klimaatneutraliteit in 2050, o.a. door hoger gebruik van energie-efficiënte technologie en ondersteuning van inwoners bij gezamenlijke energierenovatietrajecten.
Actie 265
Sommige oude woningen voldoen niet aan de oppervlakte-, isolatie-, energie- en veiligheidsnormen. De woonkwaliteit van de woningen wordt ondersteund door een gerichte aanpak van energierenovatie en een daarop afgestemd toegankelijk premie- en ondersteuningsbeleid (energielening,…).
Kredietcontrole:
Voldoende beschikbaar op actie ACT-12268: 15.000 euro
Er dient voldoende krediet te worden voorzien op actie ACT-11433. Momenteel beschikbaar: 45.900 euro
Voldoende beschikbaar om deel van het budget van ACT-12266 (2024) te verschuiven: 159.500 euro
Momenteel nog beschikbaar op saldo budget ACT-12266 (2023) : 120.372,10 euro
Het subsidiereglement renovatie wordt vastgesteld zoals in bijlage gevoegd.