Daklozen in onze stad die zich wenden tot het OCMW (Openbaar Centrum voor Maatschappelijk Welzijn) komen in aanmerking voor het krijgen van hulp. Als ze voldoen aan bepaalde voorwaarden, nl. Belg of gelijkgesteld zijn, meerderjarig, werkelijk in Roeselare verblijven, geen voldoende inkomsten hebben, en bereid zijn tot werken (indien mogelijk), dan hebben ze ook recht op maatschappelijke integratie, i.c. het leefloon.
Het bedrag dat ze in onze stad ontvangen is dat van “leefloon alleenstaande”, bedrag dat vanaf 1 maart 2026 is vastgelegd op € 1.340,47 per maand.
Als deze dakloze een woning heeft gevonden (=een kamer of een appartement kan huren of mag gebruiken als hoofdverblijfplaats, waarin deze alleen woont of samen met personen die deze vrij heeft gekozen) heeft hij ook, éénmalig, recht op een installatiepremie gelijk aan het maandbedrag van de leeflooncategorie "persoon met gezinslast", zijnde 1.811,57 euro (bedrag vastgelegd vanaf 1 maart 2026). Dit is een bedrag dat volledig vrij besteed kan worden.
Uiteraard is het zo dat als iemand op de huurmarkt wil huren er een waarborg dient gestort te worden aan de verhuurder of via een gedeelde rekening. Dat bedrag loopt in de meeste gevallen op tot 3 maand huur. Het kan natuurlijk ook dat het OCMW zich via een bankwaarborg garant stelt.
Ondertussen stellen we vast dat heel wat daklozen hun leefloon aanwenden voor zaken waarvoor dit niet bedoeld is. Meest voorkomend: aankoop van drugs en geld opsturen naar landen van herkomst (veelal onder dwang). Dat in plaats van te sparen voor bv. een waarborg voor een woning.
Om de daklozen uit deze vicieuze cirkel te halen zou het beter zijn dat het OCMW hier ingrijpt waar het kan.
Een mogelijkheid is om deze personen in budgetbeheer te plaatsen. In diverse OCMW-besturen is dit de piste die men bewandelt om te komen tot een nieuwe start voor de betrokkenen, weg van de (financiële) hulpverlening op kosten van de maatschappij.
Concreet laat men deze mensen tijdens het opnamegesprek zich aanmelden voor deze vorm van vrijwillige hulpverlening waarbij een maatschappelijk werker tijdelijk hun financiën beheert. De dakloze krijgt dan nog het bedrag van “leefloon samenwonende” en ontvangt € 893,65 per maand, terwijl op zijn spaarrekening het verschil komt ten belope van € 447,05 per maand. Zo bouwt men met deze middelen een eigen waarborg op.
Dit verlicht voor een deel de financiële lasten en de verantwoordelijkheden voor het OCMW. Tevens is dit een stap voor de betrokkenen naar structuur en het verantwoord beheer van de eigen financiën.
Voorstel tot beslissing
De Raad voor Maatschappelijk Welzijn, in zitting van 30 maart bijeen, geeft de opdracht aan het Vast Bureau om dit systeem van budgetbeheer en opbouw van eigen middelen voor daklozen concreet uit te werken en te implementeren binnen de 6 maanden.